به گزارش گروه ترجمۀ خبرگزاری حوزه، حجتالاسلام سید نجیبالحسن زیدی، امام جماعت مسجد ایرانیان بمبئی و از خطیبان و اندیشمندان برجسته هند، که برای شرکت در مراسم تشییع پیکر رهبر شهید انقلاب اسلامی، آیتاللهالعظمی سید علی حسینی خامنهای(ره)، به ایران سفر کرده بود، در گفتوگوی اختصاصی با خبرنگار خبرگزاری حوزه، از مشاهدات و احساسات خود در این مراسم سخن گفت.
در ادامه، شرح این گفت وگو را می خوانید:
شما برای شرکت در مراسم تشییع رهبر شهید انقلاب اسلامی، آیتاللهالعظمی خامنهای(ره)، به ایران سفر کردید. در طول این چند روز، بهویژه هنگام حضور در مراسم باشکوه تشییع، چه احساس و برداشتی داشتید؟ این حضور و فضای حاکم بر مراسم را چگونه ارزیابی میکنید؟
حجتالاسلام سید نجیبالحسن زیدی: ملت ایران و آزادگان حاضر از نقاط مختلف جهان، در این مراسم تاریخی ماندگار رقم زدند. این تشییع، مراسمی کمنظیر بود که در آن شمار زیادی از انسانها، فراتر از مرزهای دین و ملیت، در کنار پیکر رهبر محبوب خود حضور یافتند و با همراهی در این مراسم، بر ادامه راه ایشان و ایستادگی در برابر استکبار و سلطهطلبی تأکید کردند. این احساسی است که حقیقتاً با واژهها قابل توصیف نیست.
برخی احساسات را نمیتوان در قالب الفاظ بیان کرد؛ جایی که زبان از سخن بازمیماند، دل خود سخن میگوید. در چنین لحظاتی، اشکهای انسان، گویاتر از هزاران جمله است. در این تشییع، دریایی از احساسات را شاهد بودیم؛ جوانان، سالمندان، زنان و کودکان، هر یک به شیوهای عواطف خود را ابراز میکردند. برخی تصویر رهبر شهید را بر سینه داشتند، برخی پرچمهای سرخ در دست گرفته بودند و گروهی نیز شعار «انتقام، انتقام» سر میدادند.
برخی عواطف را نمیتوان در قالب گفتار و نوشتار گنجاند و برخی شخصیتها چنان عظمت و محبوبیتی دارند که بیان ارادت به آنان در چارچوب واژهها نمیگنجد. هنگامی که محبت به اوج اخلاص و ارادت میرسد، واژهها توان بیان خود را از دست میدهند، قلم از حرکت بازمیایستد، زبان خاموش میشود و ضربان دل، خود روایتگر احساسات میگردد.
برخی جداییها تنها اشک بر چشمها نمینشانند، بلکه در ژرفای جان انسان خلائی ایجاد میکنند که هیچ صدایی در گذر زمان توان پر کردن آن را ندارد.
عظمت برخی شخصیتها را نمیتوان در واژهها محصور کرد؛ گویی بخواهیم خورشید را در چراغی کوچک جای دهیم. از اینرو، یاد آنان بیش از آنکه بر زبان جاری شود، در دلها زنده میماند.
در لحظاتی که محبت، احترام و اندوه در کنار یکدیگر قرار میگیرند، اشکها زبان میشوند و سکوت، خود به خطابهای گویا تبدیل میشود.
برخی پیوندها وابسته به زمان نیستند و رابطه مرجعیت با مردم از همین جنس است. برخی عظمتها با فاصله کمرنگ نمیشوند و برخی خاطرهها حتی پس از رحلت نیز در دلها زنده میمانند. شخصیت رهبر شهید نیز از همین دست بود؛ شخصیتی که فراموش کردن او، به معنای فراموش کردن بخشی از هویت و خاطره جمعی خواهد بود.
خوشبختانه علما، اندیشمندان، نخبگان و اقشار مختلف مردم هند با حضور گسترده در این تشییع باشکوه، ارادت و دلبستگی خود را به رهبر شهید به نمایش گذاشتند. با توجه به پیشینه تمدنی هند و پیوندهای عمیق تاریخی، فرهنگی و معنوی این کشور با ایران، این حضور پرشور را چگونه ارزیابی میکنید و آن را حامل چه پیامهایی میدانید؟
حجتالاسلام سید نجیبالحسن زیدی: بیتردید مردم هند، علما، اندیشمندان و صاحبان فکر و نظر، حضوری چشمگیر و ارزشمند در این مراسم داشتند. همچنین شماری از رهبران دینی غیرمسلمان نیز با حضور خود، محبت و ارادتشان را ابراز کردند و این امری شایسته و طبیعی بود.
رابطه ایران و هند تنها به مناسبات سیاسی، دیپلماتیک یا تجاری محدود نمیشود، بلکه ریشه در هزاران سال پیوندهای عمیق تمدنی، علمی و معنوی دارد. این دو سرزمین در دورههای مختلف تاریخی، بر اندیشه، زبان، ادبیات، هنر و ارزشهای فرهنگی یکدیگر تأثیر گذاشتهاند. زبان فارسی قرنها نقش مهمی در حیات علمی، ادبی و اداری هند ایفا کرده و در مقابل، سنتهای معنوی، فلسفه، هنر و فرهنگ هند نیز بر جامعه ایران اثرگذار بوده است.
نشانههای فرهنگ و تمدن ایران همچنان در کاخها، کتابخانهها، شعر، موسیقی و معماری هند به چشم میخورد و در ایران نیز آثار فرهنگ و اندیشه هند قابل مشاهده است. این پیوند، حاصل یک اتحاد سیاسی مقطعی نیست، بلکه نتیجه همگرایی طبیعی دو تمدن کهن است که بر پایه ارزشهای مشترکی همچون انسانیت، علم، عدالت، معنویت و اخلاق شکل گرفته است.
بر همین اساس، هنگامی که یکی از شخصیتهای بزرگ ایران رحلت میکند یا به شهادت میرسد، بازتاب این رویداد تنها به مرزهای ایران محدود نمیماند، بلکه در جوامعی که با ایران پیوندهای عمیق فرهنگی و معنوی دارند نیز احساس میشود.
ایران و هند از دیرباز دارای اشتراکات عمیق فرهنگی و زبانی بودهاند. در پرتو این پیوندهای تمدنی، شخصیت رهبر شهید را چگونه ارزیابی میکنید؟
حجتالاسلام سید نجیبالحسن زیدی: شخصیت آیتاللهالعظمی سید علی حسینی خامنهای(ره) نیز در همین چارچوب، در هند از جایگاه ویژهای برخوردار است. زندگی علمی، سیاسی و فکری ایشان تنها در قالب رهبری یک کشور مورد توجه قرار نگرفت، بلکه از ایشان بهعنوان متفکری و رهبری یاد میشود که زندگی خود را وقف آرمانهایی همچون مقاومت، استقلال، عدالت و حمایت از ملتهای مظلوم کرد و در مسیر پاسداری از همین ارزشها، به شهادت رسید.
آیا میتوان این تشییع باشکوه را یک سوگواری ملی دانست؟
حجتالاسلام سید نجیبالحسن زیدی: تشییع باشکوه رهبر انقلاب اسلامی، آیتالله العظمی خامنهای(ره)، که چهار ماه پس از شهادت ایشان برگزار شد، فراتر از یک مراسم سوگواری ملی بود. این رویداد به جلوهای بزرگ از یک حرکت تمدنی، اجتماعی و سیاسی تبدیل شد. حضور میلیونها نفر در تهران، قم، مشهد، نجف و کربلا نشان داد که برخی شخصیتها تنها نماینده یک جایگاه یا مسئولیت نیستند، بلکه به نماد یک اندیشه، یک مکتب و یک آگاهی تاریخی تبدیل میشوند.
از نگاه شما، مهمترین پیام این تشییع عظیم چه بود؟
حجتالاسلام سید نجیبالحسن زیدی: این اجتماع عظیم بهروشنی نشان داد که قدرت واقعی یک رهبر، تنها از نهادهای حکومتی سرچشمه نمیگیرد، بلکه ریشه در اعتماد مردم، پیوند فکری و آگاهی جمعی دارد. صحنههای این تشییع، تجلی قدرتی بود که از محبت، باور، دلبستگی و یک اندیشه مشترک شکل گرفته است.
مجاهدتها، خدمات و اندیشههای رهبر شهید را چگونه ارزیابی میکنید؟
حجتالاسلام سید نجیبالحسن زیدی: زندگی رهبر انقلاب، سراسر تلاش مستمر، ارادهای استوار و مسیری سرشار از علم، دانش و خدمت بود. زندگی رهبر شهید نیز آکنده از علم، مجاهدت و مقاومت فکری بود. ایشان تاریخ اسلام را صرفاً روایتی از گذشته نمیدانست، بلکه آن را پیامی زنده و راهگشا برای هدایت بشریت میشمرد.
از نگاه ایشان، سیره ائمه اهلبیت(ع) جلوهای از مبارزه حق در برابر ظلم، بیداری فکری و مسئولیتپذیری اجتماعی است. ایشان بر این باور بودند که دین تنها مجموعهای از عبادات نیست، بلکه نظامی جامع برای پاسداشت کرامت انسان، آزادی، عدالت و ساختن جامعهای اخلاقمدار است. بر همین اساس، زندگی خود را وقف فعالیتهای علمی، مبارزه سیاسی و دفاع از ارزشهای اسلامی کردند.
از اینرو، ما ایشان را تنها یک رهبر سیاسی نمیدانیم، بلکه عالمی دینی میشناسیم که دانش خود را در عرصه عمل به کار گرفت.
نگاه مردم هند، بهویژه غیرمسلمانان، نسبت به رهبر شهید چگونه است؟ احترام و ارادت آنان به ایشان را چگونه ارزیابی میکنید؟
حجتالاسلام سید نجیبالحسن زیدی: یکی از ویژگیهای برجسته تمدن هند، احترام به شخصیتهای بزرگ، فارغ از تفاوتهای دینی و فکری است. ارادت و احترام نسبت به آیتالله العظمی خامنهای(ره) در هند نیز باید در همین چارچوب مورد توجه قرار گیرد.
بسیاری از غیرمسلمانان هند، تمدن ایران، استقلالخواهی، پیشینه علمی و نقش آن در تحولات جهانی را با علاقه دنبال میکنند. از نگاه آنان، احترام به یک شخصیت تنها بر پایه وابستگی دینی نیست، بلکه به دلیل استواری در اصول، توان فکری، استقامت و دفاع از مظلومان نیز شکل میگیرد.
سرزمین هند همواره برای شخصیتهایی که زندگی خود را وقف اصول، ایثار و آرمانهای بلند کردهاند، احترام ویژهای قائل بوده است. از همین رو، رهبران، اندیشمندان و شخصیتهای دینی ایران نیز در میان مردم هند از جایگاه و احترام خاصی برخوردارند.
آینده روابط ایران و هند و همچنین علاقه و پیوند مردم هند با ایران را چگونه ارزیابی میکنید؟
حجتالاسلام سید نجیبالحسن زیدی: امروز روابط ایران و هند تنها یادگار گذشته نیست، بلکه ضرورتی برای آینده نیز به شمار میآید. دو کشور با تکیه بر میراث تاریخی، اشتراکات فرهنگی و ارتباطات مردمی، میتوانند بیش از پیش به یکدیگر نزدیک شوند. گفتوگوی تمدنها، همکاریهای علمی، تبادلات فرهنگی و گسترش ارتباطات مردمی، زمینه تقویت اعتماد و تحکیم روابط میان دو ملت را فراهم میکند.
احساس احترام و همدلی که پس از شهادت آیتالله العظمی خامنهای(ره) در هند شکل گرفت، نشان داد که روابط میان ملتها تنها به تعامل دولتها محدود نمیشود، بلکه در دلهای مردم نیز ریشه دارد. تمدنها با مرزهای جغرافیایی تعریف نمیشوند، بلکه بر پایه ارزشها، خاطرههای مشترک و احساسات انسانی به یکدیگر پیوند میخورند.
در مجموع، زندگی و یاد رهبر شهید تنها بخشی از تاریخ ایران نیست، بلکه پیامی برای همه کسانی است که آزادی، عدالت، عزتنفس و کرامت انسانی را ارزش میدانند. روابط ایران و هند نیز نمونهای روشن از این میراث مشترک انسانی است؛ میراثی که میتواند زمینهساز احترام متقابل، گفتوگو و همزیستی مسالمتآمیز میان پیروان فرهنگها و ادیان گوناگون باشد.
پیام علمای هند به مناسبت تشییع رهبر شهید چه بود؟
حجتالاسلام سید نجیبالحسن زیدی: علمای برجسته، اندیشمندان و نخبگان هند با حضور گسترده خود در مراسم تشییع، این پیام را به جهانیان رساندند که ندایی که از سرزمین بزرگ ایران برخاسته، در دلهای مردم هند نیز طنینانداز شده است. این مراسم تنها سوگواری برای یک رهبر نبود، بلکه یادآور پیوندی تاریخی میان ایران و هند بود؛ پیوندی که قرنهاست دو ملت را از رهگذر فرهنگ، علم، ادب و ارزشهای معنوی به یکدیگر نزدیک کرده است.
علما، اندیشمندان و اهل فکر هند، ایران را سرزمینی بیگانه نمیدانند، بلکه آن را خاستگاه علم، ادب، حکمت و معرفتی میشناسند که قرنها بر حیات فکری و فرهنگی شبهقاره تأثیرگذار بوده است. شیرینی زبان فارسی، عمق عرفان، سنت علمی و ارزشهای انسانی، همواره پلی استوار میان دو تمدن بوده است.
از همین رو، هنگامی که صحنههای باشکوه تشییع رهبر انقلاب اسلامی، آیتاللهالعظمی سید علی حسینی خامنهای(ره)، را مشاهده میکنیم، آن را صرفاً یک رویداد ملی در ایران نمیدانیم، بلکه ادای احترام به شخصیتی میشماریم که زندگی خود را وقف علم، استقلال، حمایت از مظلومان و پایبندی به اصول کرد.
در میان جامعه هند، بهویژه علما و فرهیختگان، آیتالله العظمی خامنهای(ره) بهعنوان عالمی اندیشمند، رهبری بصیر و شخصیتی شناخته میشود که در عرصه جهانی بر ارزشهایی چون استقلال، عدالت و کرامت انسانی تأکید داشت.
ما همچنین این واقعیت را فراموش نمیکنیم که تمدن هند همواره برای شخصیتهایی که زندگی خود را وقف اصول، ایثار و آرمانهای والا کردهاند، احترام ویژهای قائل بوده است. از همین رو، پیروان ادیان و اقشار مختلف جامعه هند، اندوه ایران را تنها یک رخداد سیاسی نمیدانند، بلکه آن را احساسی انسانی و برخاسته از پیوندهای عمیق فرهنگی و تمدنی تلقی میکنند.
این لحظه به ما یادآوری میکند که روابط میان ملتها تنها به تعامل دولتها محدود نمیشود، بلکه بر پایه پیوندهای قلبی، اشتراکات فرهنگی و ارزشهای مشترک انسانی نیز استوار است. رابطه ایران و هند، نمونهای روشن از همین پیوند عمیق و تاریخی است.
امروز که ایران در سوگ نشسته است، در دل مردم هند نیز موجی از همدلی و اندوه احساس میشود؛ زیرا شخصیتهای بزرگ، تنها میراث یک ملت نیستند، بلکه بخشی از سرمایه فکری و معنوی بشریت به شمار میآیند.
ما دعا میکنیم که پیوند تاریخی و تمدنی ایران و هند هر روز استوارتر شود و دو ملت همچنان در گسترش علم، صلح، عدالت و ارزشهای انسانی نقشآفرین باشند و نسلهای آینده نیز این میراث مشترک را پاس بدارند و پربارتر سازند.
چراغی که در سرزمینی روشن میشود، نورش تنها به همان سرزمین محدود نمیماند؛ اندیشه انسانهای بزرگ نیز چنین است؛ نوری که از مرزها فراتر میرود و دلها را روشن میسازد.
حجتالاسلام سید نجیبالحسن زیدی در پایان گفت: مایلم از طریق خبرگزاری حوزه، پیام علمای شهر بمبئی را به ملت ایران برسانم. همه علمای بمبئی در کنار مواضع اصولی جمهوری اسلامی ایران ایستادهاند و از فقدان رهبر محبوب خود عمیقاً اندوهگین و متأثر هستند. همچنین، حمایت و تجدید بیعت خود را با حضرت آیتالله مجتبی خامنهای اعلام میکنند.
علمایی که به دلیل برخی موانع نتوانستند در مراسم تشییع حضور یابند، از این موضوع بسیار ابراز تأسف میکنند و حسرت میخورند که نتوانستند در این اجتماع تاریخی شرکت داشته باشند.
از جمله، عالم برجسته شهر بمبئی، حجتالاسلام حسنین رضوی کراروی، پیش از سفر اینجانب به ایران، در تماس تلفنی با صدایی آکنده از احساس، عشق و ارادت خود را به رهبر شهید ابراز کرد و گفت: ای کاش من نیز در این مراسم عظیم حضور داشتم؛ اما به دلیل کسالت و برخی مشکلات دیگر، با وجود علاقه فراوان، این توفیق نصیبم نشد. ایشان تأکید کردند: هر جا که میروید، از جانب ما این پیام را برسانید که اگرچه نتوانستیم حضور پیدا کنیم، اما همچنان بر اطاعت از رهبری و عمل به رهنمودهای ایشان پایبند هستیم.
همچنین حجتالاسلام حسینی روحانی هندی نیز هنگامی که از تصمیم اینجانب برای حضور در مراسم تشییع مطلع شد، احساسات خود را بیان کرد و گفت: رهبر شهید با شهادت خود چراغی برافروخت که انشاءالله نور آن سراسر جهان را روشن خواهد کرد. و همچنین دیگر علمای بزرگ نیز احساسات خود را نسبت به رهبر شهید ابراز کردند و بر ادامه راه و پایبندی به آرمانهای ایشان تأکید ورزیدند.
نظر شما